|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Sunuş 7
Önsöz 9
Kısaltmalar 19
Giriş 23
Birinci Bölüm
ULUSAL VE ULUSLARARASI HUKUKTA ÜCRET
I. ÜCRET KAVRAMI 25
II. ÜCRETİN ÖZELLİKLERİ 29
A. İş Karşılığı Ödenme 29
B. İşveren veya Üçüncü Kişilerce Ödenme 32
C. Para veya Parasal Değeri Olan Bir Menfaatle Ödenme 35
D. Dönemsel Bir Ödeme Olma 35
III. ÜCRETİN GÖRÜNÜM ŞEKİLLERİ 37
A. Ücret Şekillerinin Çeşitliliği ve Tasnif Sorunu 37
B. Ücret Şekilleri 41
1. Zamana Göre Ücret 41
a. Genel Olarak 41
b. Zamana Göre Ücretin Görünüm Şekilleri 43
(1) Saat Ücreti 43
(2) Günlük Ücret 43
(3) Haftalık Ücret 44
(4) Aylık Ücret 44
2. Verime Göre Ücret 46
a. Genel Olarak 46
b. Akort Ücret 51
c. Götürü Ücret 54
3. Yüzde Usulü Ücret ve Bahşişler 55
a. Yüzde Usulü Ücret 55
b. Bahşiş 59
4. Prim 64
5. İkramiye 70
a. Hukuki Niteliği 70
b. Hüküm ve Sonuçları 79
c. Yasadan Kaynaklanan İkramiye Hakkı ve Sınırı 91
(1) 6772 Sayılı Kanun’daki Düzenlemeler 91
(2) Gazetecilerin İkramiye Hakkı 94
6. Komisyon Ücreti (Provizyon) 99
a. Tanımı ve Hukuki Niteliği 99
b. Türleri 101
c. Hükümleri 103
7. İşin Sonucundan Pay Alma 114
C. Ücrete İlişkin Diğer Ayrımlar 118
1. Çıplak–Giydirilmiş Ücret 118
2. Net–Brüt Ücret 121
3. Nakdi–Ayni Ücret 122
IV. MEVZUATTA VEYA SÖZLEŞMELERDE YER ALAN BAZI ÖDEMELERİN HUKUKİ NİTELENDİRMESİ 123
A. Jestiyon Primi 123
B. Sefer Primi 126
C. Emek Zammı 132
D. Toplum Yararına Program Kapsamında Yapılan Ödeme 134
E. Bonus 136
V. ÜCRET OLARAK KABUL EDİLMEYEN BAZI ÖDEMELER 138
A. Transfer Ücreti 138
B. Asgari Geçim İndirimi 140
C. Huzur Hakkı 141
VI. ULUSLARARASI BELGELERDE ÜCRETE İLİŞKİN DÜZENLEMELER 143
A. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 143
B. Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi 143
C. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 144
D. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı 145
E. Uluslararası Çalışma Örgütü Belgelerinde Ücret 146
1. Genel Olarak 146
2. Philadelphia Bildirgesi 151
3. Türkiye Tarafından Onaylanan Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmeleri 151
a. 29 Sayılı Zorla Çalıştırma Sözleşmesi 151
b. 94 Sayılı Kamu İşverenleriyle Yapılacak Sözleşmelerdeki Çalışma Şartlarına İlişkin Sözleşme 152
c. 95 Sayılı Ücretin Korunması Sözleşmesi 153
d. 26 Sayılı Asgari Ücreti Belirleme Yöntemi Hakkında Sözleşme 156
e. 99 Sayılı Tarımda Asgari Ücret Tespit Mekanizması Hakkında Sözleşme 157
f. 100 Sayılı Eşit Değerde İş İçin Erkek ve Kadın İşçiler Arasında Eşit Ücret Sözleşmesi 158
g. 111 Sayılı İş ve Meslekte Ayrımcılığa İlişkin Sözleşme 159
4. Türkiye Tarafından Onaylanmayan Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmeleri 160
a. 173 Sayılı İşverenin Ödeme Güçlüğüne Düşmesi Durumunda İşçilik Alacaklarının Korunmasına İlişkin Sözleşme 160
b. 109 Sayılı Deniz İşkolunda Ücretler, Çalışma Süreleri ve Personel Temini Hakkında Sözleşme 164
c. Denizcilik Çalışma Sözleşmesi 166
5. 85 Sayılı Ücretin Korunması Hakkında Tavsiye Kararı 170
F. Avrupa Birliği Belgeleri 171
1. Roma Antlaşması 171
2. 2008/94 Sayılı İşverenin Ödeme Güçlüğüne Düşmesi Halinde İşçi Alacaklarının Korumasına İlişkin Yönerge 172
İkinci Bölüm
ÜCRETİN KORUNMASI
I. ÜCRETİN KORUNMASI KAVRAMI 179
II. ÜCRETİN İŞÇİNİN KENDİ İŞLEMLERİNE KARŞI KORUNMASI 181
A. Ücretin Devredilmesi 181
B. Ücretin Rehnedilmesi 188
III. ÜCRETİN İŞVERENİN İŞLEMLERİNE KARŞI KORUNMASI 190
A. Ücretten İndirim Yapılamaması 190
1. Genel Olarak 190
2. Ücret Değişikliklerinin İşK m. 22 Kapsamında Değerlendirilmesi 196
a. Çalışma Koşulları ve Esaslı Değişiklik Kavramları 196
b. Ücrette Doğrudan veya Dolaylı Olarak Yapılan Değişiklikler 198
c. İşçinin Değişikliğe İtiraz Etmemesi Durumunun Değerlendirilmesi 202
3. Ücrete İlişkin Değişiklik Kayıtları ve Geçerliliği 205
a. Genel Olarak Değişiklik Kayıtları 205
b. Ücrete İlişkin Değişiklik Kayıtlarının Geçerliliği 217
4. Ücrete İlişkin Değişiklik Sözleşmesi 229
B. Ücretin Takas Edilmesi 233
1. Takas Kavramı ve Hukuki Niteliği 233
2. Takas ile Mahsup Arasındaki Fark 234
3. Takasın Şartları 235
4. Ücretin Takas Edilmesine İlişkin Sınırlamalar 237
a. İşçinin Rızası ile Yapılan Takas 238
b. Kasten Verilen Zarar Nedeniyle Yapılan Takas 241
5. Takas Hakkının Kullanılması 244
C. Ücret Kesme Cezası 246
1. Genel Olarak 246
2. Ücret Kesme Cezası Uygulanması İçin Gerçekleşmesi Gereken Koşullar 249
a. Ücret Kesme Cezasının Belirliliği 249
b. Ücret Kesme Cezasının Miktarı 253
c. Ücret Kesme Cezasının İşçiye Bildirilmesi ve İşçinin Savunmasının Alınması 255
3. Ücret Kesme Cezası Verme Süresi 256
4. Kesinti Yapacak Kişi 258
5. Ücret Kesme Cezasının Diğer Yaptırımlarla Birleşmesi 258
6. Ücretten Yapılan Ceza Kesintilerinin Kullanılması 259
7. Ücret Kesme Cezasına İlişkin Düzenlemelere Aykırı Davranılması 261
8. Deniz İş Kanunu’na Göre Ücret Kesme Cezası 264
D. Zarar İhtimaline Karşı veya Zarar Karşılığı Ücretten Kesinti Yapılması 264
E. Gazeteciye Peşin Ödenen Ücretin İade Edilmemesi 270
F. İşçinin Ücret Garanti Fonundan Yararlanma İmkânı 272
1. Genel Olarak 272
2. Fondan Yararlanma Koşulları 273
a. İşverenin Ödeme Güçlüğüne Düşmesi 273
b. İşçinin İşsizlik Sigortası Kanunu Kapsamında Sigortalı Sayılması 277
c. İşçinin Son Bir Yıl İçerisinde Aynı İşyerinde En Az Bir Gün Çalışmış Olması 278
d. İşçinin Alacak Belgesi ile Birlikte Türkiye İş Kurumu’na Başvurması 281
e. Fonda Yeterli Kaynak Bulunması 283
3. Fondan Karşılanacak Ücret 284
4. Fonun Yapısı, Finansmanı ve İşleyişi 286
5. Ücretin Garanti Fonu Vasıtasıyla Korunmasına İlişkin Uluslararası Düzenlemeler ve Türk Hukukunun Uygunluğu 288
6. Mukayeseli Hukukta Ücretin Garanti Fonu Vasıtasıyla Korunması 291
a. Alman Hukuku 291
b. İsviçre Hukuku 293
c. Avusturya Hukuku 294
d. Birleşik Krallık Hukuku 295
G. İşçinin Ücreti Üzerindeki Tasarruf Yetkisinin İşverence Kısıtlanamaması 296
H. İşverenin Ödeme Güçsüzlüğüne Düşmesi Halinde Teminat Talebi 299
I. Alt İşveren İşçilerinin Ödenmeyen Ücretlerinin Kontrolü ve Hak Edişlerden Kesilmesi 300
IV. ÜCRETİN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN İŞLEMLERİNE KARŞI KORUNMASI 304
A. Ücretin Haczi 304
1. Genel Olarak 304
2. Ücretin Haczine İlişkin Yasal Düzenlemeler 305
3. Uygulanacak Yasa Hükmünün Belirlenmesi 306
4. Haciz Konusu Yapılabilecek Miktar 308
5. Haciz Konusu Ücret 312
6. Ücretin Haczine İlişkin Önceden Yapılan Anlaşmalar 315
7. Ücret Haczinde Usul 316
8. Ücret Haczine İştirak 318
9. Cebri İcra Kanunu Taslağı’ndaki Ücret Haczi Hükümlerinin Değerlendirilmesi 319
B. Ücretin Ayrıcalıklı (İmtiyazlı) Alacaklardan Olması 322
1. İflas Halinde Ücret Ayrıcalığı 322
2. Konkordato Halinde Ücret Ayrıcalığı 329
3. Haciz Halinde Ücret Ayrıcalığı 334
4. Olağanüstü Durumlarda Ücret Ayrıcalığı 338
5. Gemi Adamının Ücretinin Ayrıcalıklı Olması (Gemi Alacaklısı Hakkı) 339
6. Ücret Ayrıcalığına ilişkin Uluslararası Düzenlemeler ve Türk Hukukunun Uygunluğu 341
7. Mukayeseli Hukukta Ücret Ayrıcalığı 344
Üçüncü Bölüm
ÜCRETİN ÖDENMESİ VE ÖDENMEMESİNE BAĞLANAN
HUKUKİ SONUÇLAR
I. ÜCRETİN ÖDENMESİ 347
A. Ödeme Yeri 347
1. Ödemenin Yapılabileceği Yerler 347
2. Ödemenin Yapılamayacağı Yerler 350
B. Ödeme Şekli 351
1. Ücretin Nakden Ödenmesi 351
a. Genel Olarak 351
b. Türk Parasıyla Ödeme 353
2. Ücretin Ayni Olarak Ödenmesi 360
a. Sözleşmeden Doğan Ayni Ödeme 360
(1) Genel Olarak 360
(2) Ayni Ödeme Kapsamında Özellik Arz Eden Durumlar 363
(a) Kripto Varlıklar Aracılığıyla Ödeme Yapılması 363
(b) Hisse Senedi Katılım Programları 369
b. Kanundan Doğan Ayni Ödeme 379
C. Ödeme Zamanı 381
1. İşin İfasından Sonra Ödenmesi 381
2. Belirli ve Sabit Aralıklarla Ödenmesi 382
3. İş Günlerinde Ödenmesi 388
4. Ödeme Zamanı Gelmeden Ödenmesi 389
a. İş Sözleşmesinin Sona Ermesi Halinde Ödeme Yapılması 389
b. Avans Ödenmesi 390
(1) Genel Olarak 390
(2) Avans Ödenmesinin Koşulları 391
(a) İşçinin Zorunlu İhtiyacının Bulunması 391
(b) Yapılacak Ödemenin İşvereni Sıkıntıya Düşürmemesi 393
(c) Avansın işçinin hizmetiyle orantılı olması 393
(3) Avans Ödenmesinin Hükümleri 394
(4) Avans Ödenmemesi Halinde İşçinin Hakları 395
II. ÜCRETE İLİŞKİN ZAMANAŞIMI 396
A. Zamanaşımı Süresi 396
B. Zamanaşımı Süresinin Başlangıcı 398
C. Zamanaşımının İleri Sürülmesi 401
D. Zamanaşımının Hükümleri 406
E. Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi 406
F. Zamanaşımı Sürelerinin Kesinliği ve Zamanaşımından Feragat 410
III. ÜCRETİN ÖDENDİĞİNİN İSPATI 414
A. Ücretin Ödendiğini İspat Yükü 414
B. Ücretin Ödenmesinde İspat Vasıtaları 415
1. Genel Olarak 415
2. Makbuz 420
3. Ücret Hesap Pusulası 422
4. Ücret Ödeme Defteri 425
5. Ücret Bordrosu 426
6. Banka Kayıtları 429
7. Yüzdelerin Belgelenmesi 432
8. İbraname 432
a. Tanım ve Yasal Düzenleme 432
b. İbranamenin Geçerlilik Koşulları 435
c. İbranamenin Geçersizliğinin Ücretin Ödendiğinin İspatına Etkisi 438
9. Dijital Gelişmelerin Ücrete İlişkin Belgelerin İspat Gücü Bakımından Etkisi 443
IV. ÜCRETİN MİKTARI VE ASGARİ ÜCRET 447
V. ÜCRETİN TAM VE ZAMANINDA ÖDENMEMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI 451
A. Haklı Nedenle Fesih Hakkı 451
1. Haklı Nedenle Fesih Hakkının Kullanılması 451
a. Fesih Hakkını Kullanım Süresi 454
b. Fesih Hakkını Kullanma Şekli ve Sonuçları 455
B. İşçinin İş Görmekten Kaçınma Hakkı 457
1. Genel Olarak 457
2. İş Görmekten Kaçınma Hakkının Hukuki Niteliği 459
3. İş Görmekten Kaçınma Hakkının Kullanımı İçin Gereken Şartlar 460
a. İşçinin Ödenmesi Gereken Bir Ücret Alacağının Varlığı 460
b. Ücretin Ödenmesinin Belirli Bir Süre Gecikmiş Olması 462
c. Ücretin Ödenmemesinin Mücbir Sebep Dışında Bir Nedenden Kaynaklanması 464
d. İş Görmekten Kaçınmanın İşçinin Kişisel Kararına Dayanması 466
4. İş Görmekten Kaçınma Hakkının Kullanımı 466
a. Hakkın Kullanım Şekli 466
b. Haktan Yararlanacak İşçiler 468
5. İş Görmekten Kaçınmanın Hukuki Sonuçları 471
a. İş Görmekten Kaçınmanın Grev Sayılmaması 471
b. İş Görmekten Kaçınan İşçilerin Yerine Yeni İşçi Alınamaması ve Bu İşlerin Başkasına Yaptırılamaması 471
c. İş Görmekten Kaçınan İşçilerin İş Sözleşmelerinin Feshedilememesi 472
d. İşçinin Ücret Hakkı 473
C. İcra Takibi, Arabuluculuk ve Dava Hakkı 476
D. Faiz Talep Hakkı 481
Sonuç 487
Kaynakça 501
Kavramlar Dizini 539 |