|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz 5
Kısaltmalar 13
Giriş 15
Birinci Bölüm
YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN TANIMI, TÜRLERİ,
ÖZELLİKLERİ VE DİĞER DİJİTAL TEKNOLOJİLERLE KARŞILAŞTIRILMASI
I. YAPAY ZEKÂ KAVRAMINA İLİŞKİN TANIMLAR 21
A. Akademik Tanımlar 21
B. Ülke Düzenlemelerinde ve Yasal Kararlarda Yer Alan Yapay Zekâ Tanımları 24
C. Yapay Zekâ Tanımına İlişkin Görüşümüz ve Önerimiz 30
II. YAPAY ZEKÂ KAVRAMINI AÇIKLAMA İÇİN YAPILAN TASNİFLER 33
A. İnsanlar Gibi Davranan Sistemler 33
B. İnsanlar Gibi Düşünen Sistemler 34
C. Rasyonel Düşünen Sistemler 34
D. Rasyonel Davranan Sistemler 35
E. Yapay Zekâ Kavramını Açıklayan Tasniflerin Değerlendirmesi 36
III. YAPAY ZEKANIN TÜRLERİ VE SINIFLANDIRMASI 37
A. Yeteneğine Göre Yapay Zekâ 37
1. Analitik Yapay Zekâ 37
2. İnsandan Esinlenen Yapay Zekâ 38
3. İnsanlaştırılmış Yapay Zekâ 38
B. Yapay Zekânın Evrimsel Aşamaya Göre Sınıflandırılması 38
1. Reaktif Makineler 39
2. Sınırlı Hafıza 39
3. Zihin Teorisi 40
4. Kendinin Farkında Olan Makineler 40
C. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Önerisinde Yapay Zekanın Risk Türlerine Göre Sınıflandırılması 41
IV. YAPAY ZEKÂNIN ÖZELLİKLERİ 41
A. Makine Öğrenmesi ve Alt Bileşenleri 42
1. Denetimli Öğrenme 44
2. Denetimsiz Öğrenme 45
3. Yarı Denetimli Öğrenme 45
4. Takviyeli Öğrenme 46
B. Derin Öğrenme 47
C. Doğal Dil İşleme 48
V. YAPAY ZEKANIN DİĞER DİJİTAL TEKNOLOJİLERLE KARŞILAŞTIRILMASI 50
A. Nesnelerin İnterneti (Internet of Things) 50
B. Robot 50
C. Botlar 51
D. Geleneksel Bilgisayar Programları 51
VI. ARA SONUÇ 52
İkinci Bölüm
YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN HUKUKİ STATÜSÜ
I. KİŞİ VE KİŞİLİK KAVRAMLARI, KRİTERLERİ VE YAPAY ZEKÂ: HUKUKİ, TARİHSEL, FELSEFİ VE ETİK BOYUTLARIYLA DEĞERLENDİRME 55
A. Teorik, Tarihsel ve Felsefi Bakışlar Açısından Kişilik Statüsünün Oluşturması 55
B. Hukukta Kişi ve Kişi Türleri 62
C. Kişilik Statüsünün Tanımı ve Kişilik Statüsüne Sahip Olmak İçin Gereken Şartlar 69
1. Hukukta Kişilik Kavramı 69
2. Sosyolojik ve Felsefî Açısından Kişilik Kavramı 72
D. Yapay Zeka Sistemlerinin Hukuki Kişiliğe Sahip Olma Kapasitesi 86
1. Mukayeseli Hukukta Yapay Zekaya Kişilik Tanınması İçin Aranan Koşullar 86
2. Türk Hukukuna Göre Yapay Zekanın Hukuki Statüsü 94
E. Yapay Zekaya Kişilik Statüsü Verme Argümanları 100
1. Kişilik Kapasitesi Testi Argümanı 101
2. Aşamalı Sosyal Bağ Argümanı 102
3. Akışkan Kişilik Argümanı 104
G. Yapay Zekaya Kişilik Statüsü Verilmesine Karşı Argümanları 105
1. İnsan Olmaması Argümanı 105
2. Yapay Zekâ Sistemlerinin İnsana Has Niteliklerden Yoksunlukları Argümanı 106
3. Yapay Zeka Sistemlerinin Eşya Statüsünde Olduğu Argümanı 112
4. Yetersiz Sorumluluk Argümanı 112
5. Doğal Köle Argümanı (Dijital Peculium Kavramı) 115
6. Yarı–Kişilik Statüsü Argümanı 119
7. Yapay Temsil Argümanı 121
8. İnsan Olmayan (Yapay İnsan) Kişi Argümanı 121
9. Yapay Zekaya Kişilik Statüsü Verilmesine Karşı Öne Sürülen Argümanların Değerlendirmesi 122
II. MEDENİ HUKUK BAKIMINDAN TÜZEL KİŞİ KAVRAMI VE YAPAY ZEKÂ 123
III. ELEKTRONİK KİŞİ KAVRAMI 130
A. Genel Bilgi 130
B. Elektronik Kişilik Tanınmasına Dair Görüşlerin Değerlendirilmesi 134
C. Hukuki Açıdan Yapay Zekaya ‘Elektronik Kişilik’ Statüsü Tanınmasını Gerektiren Sebepler 138
IV. ARA SONUÇ 142
Üçüncü Bölüm
ÜRÜN NİTELİĞİ TAŞIYAN YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN
SEBEP OLDUĞU ZARARLARDAN DOĞAN
SÖZLEŞMEYE DAYANAN SORUMLULUK
I. TÜKETİCİ İŞLEMİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR 146
A. Mal Kavramı 147
1. Taşınır Mal Kavramı 148
2. Gayri Maddi Mal Kavramı 149
3. Taşınır Mal ve Gayri Maddi Mal Kavramları Arasında Yapay Zekâ Sistemlerinin Yeri 151
B. Ayıplı Mal Kavramı, Türleri ve Yapay Zekâ Sistemlerine Ayıplı Mal Hükümlerinin Uygulanması 161
1. Ayıplı Mal Kavramı 161
2. Ayıp Türleri 162
a. Maddi Ayıp 162
b. Hukuki Ayıp 166
c. Ekonomik Ayıp 170
C. Satıcının Ayıptan Doğan Sorumluluğunun Koşulları 172
1. Tüketici İşleminin Konusu Olan Malın İfasının Gerçekleşmesi ve Malda Ayıbın Bulunması Gereken An 172
2. Tüketici İşleminin Konusu Malın Ayıplı Olması 179
a. Zikir ve Vaat Edilen Nitelikler 180
b. Lüzumlu Nitelikler 182
c. Malın Ambalajında, Etiketinde, Tanıtımında ve Kullanım Kılavuzunda veya İnternet Portalında, Reklamlarda Belirtilen Niteliklerin Bulunmaması 188
d. Malın Montajında Çıkan Ayıplar 192
3. Maldaki Ayıbın Görünür Olmaması Gerekmektedir 193
4. Tüketicinin Malı Gözden Geçirme ve Satıcıya Bildirme Külfeti 197
D. Ayıptan Doğan Sorumluluk Durumunda Tüketiciye Tanınan Seçimlik Hakları 201
1. Tüketicinin Sözleşmeden Dönme Hakkı 203
2. Tüketicinin Satış Bedelinin İndirilmesini İsteme Hakkı 208
3. Tüketicinin Ayıplı Malı Ayıpsız Misli ile Değiştirilmesini İsteme Hakkı 209
4. Tüketicinin Ayıplı Malı Ücretsiz Olarak Onarımını İsteme Hakkı 211
5. Tüketicinin Tazminat İsteme Hakkı 214
E. Tüketicinin Ayıptan Doğan Haklarının Tabi Olduğu Zamanaşımı Süreleri 217
II. ESER SÖZLEŞMESİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR 220
A. Eser Kavramının Tanımı 221
B. Bilgisayar Programının Tanımı, Hukuki Niteliği ve Yapay Zekâ Sistemleri ile İlişkisi 223
C. Ayıplı Eser Kavramı ve Yapay Zekâ Sistemlerine Ayıplı Eser Kavramının Uygulanması 230
1. Ayıplı Eser Kavramı 230
2. Eser Sözleşmesinde Ayıptan Sorumluluğunun Koşulları 234
a. Eseri Teslim Edilmiş Olması 234
b. Teslim Edilen Eserin Ayıplı Olması 237
c. Eserdeki Ayıbın İş Sahibinden Kaynaklanmamış Olması 241
d. İş Sahibinin Eseri Kabul Etmemiş Olması 243
D. İş Sahibinin Ayıplı Eser Dolasıyla Yükleniciye Karşı Sahip Olduğu Haklar 245
1. Sözleşmeden Dönme Hakkı ve Kullanılmasının Koşulları 245
a. Eserin Kabule Zorlanamayacak Nitelikte Olması 246
b. Eserin Kullanılamaz Nitelikte Olması 247
2. Bedelden İndirim İsteme Hakkı ve Kullanılmasının Koşulları 249
a. Eserin Ayıp Nedeniyle Kıymet Noksanının Meydana Gelmesi 249
b. Ayıp Nedeniyle Eserin Tamamen Değersiz Hale Gelmemesi 250
3. Eserin Ücretsiz Onarımını İsteme Hakkı ve Kullanılmasının Koşulları 252
a. Eserdeki Ayıbın Giderilmesinin Objektif Olarak Mümkün Olması 252
b. Eserdeki Ayıbın Giderilmesinin Aşırı Bir Masraf Gerektirmemesi 253
Dördüncü Bölüm
YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN HİZMET EDİMİ NİTELİĞİ TAŞIYAN FİİLLERİNDEN KAYNAKLANAN SORUMLULUK
I. HİZMET KAVRAMI VE YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİ ARASINDA İLİŞKİSİ 257
II. HİZMET ÇEŞİTLERİ 260
A. Doğrudan Mal ile İlgili Hizmetler 260
B. Doğrudan Kişi ile İlgili Hizmetler 260
C. Mal veya Kişi ile İlgili Dolaylı Hizmetler 261
III. YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİN ARACILIĞIYLA SUNULMUŞ OLDUĞU AYIPLI HİZMETLER VE AYIPLI HİZMETTEN DOĞAN SAĞLAYICININ SORUMLULUĞU 262
A. Ayıplı Hizmet Kavramı ve Ayıp Çeşitleri 262
1. Geç İfa 263
2. Zikredilen Niteliklerdeki Ayıplar 266
3. Lüzumlu Niteliklerdeki Ayıplar 268
B. Ayıbın Önemli Olmasının Şartı Aranmaması 269
C. Ayıbın Bulunması Gereken An 271
D. Ayıbın Gizli Olması 273
E. Sorumsuzluk Anlaşması 274
IV. AYIPLI HİZMET HALİNDE TÜKETİCİNİN SAHİP OLDUĞU SEÇİMLİK HAKLAR 274
A. Hizmetin Yeniden Görülmesi İsteme Hakkı 275
B. Ücretsiz Onarım İsteme Hakkı 277
C. Ayıp Oranında Bedelde İndirim İsteme Hakkı 278
D. Sözleşmeden Dönme Hakkı 279
Sonuç 283
Kaynakça 299
Kavram Dizini 327 |