|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
YAPAY ZEKÂ KAVRAMI, TEŞHİS VE TEDAVİ KAVRAMLARI, YAPAY ZEKÂNIN TEŞHİS VE TEDAVİDE KULLANILMASI
I. YAPAY ZEKÂ KAVRAMI 23
A. Yapay Zekâ ve Yapay Zekâyla İlgili Kavramlar 23
1. Yapay Zekâ Kavramı 23
2. Algoritma, Bilgisayar Programı ve Yazılım 27
3. Makine Öğrenmesi 31
4. Derin Öğrenme 34
5. Robot 36
B. Yapay Zekânın Özellikleri 40
1. Karmaşıklık 40
2. Opaklık 42
3. Otonomi 45
C. Yapay Zekâ Sistemlerinin Hukuki Niteliği 48
1. Yapay Zekâ Sistemlerinin Eşya Niteliği 48
2. Yapay Zekâ Sistemlerinin Ürün Niteliği 51
a. Avrupa Birliği’nde Ürün Kavramı 52
b. Türk Hukuku’nda Ürün Kavramı 58
3. Teşhis ve Tedavide Kullanılan Yapay Zekâ Sistemlerinin Tıbbi Cihaz
Niteliği 66
a. Tıbbi Cihazlarla İlgili Düzenlemeler 67
b. Teşhis ve Tedavide Kullanılan Yapay Zekâ Sistemlerinin Tıbbi
Cihaz Olarak Nitelendirilmesi 68
D. Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ ile İlgili Yapılmış Hukuki Çalışmalar 76
1. Avrupa Parlamentosu’nun 16.02.2017 Tarihli Robotik Hakkında
Medeni Hukuk Kurallarına İlişkin Tavsiye Kararı 76
2. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi’nin Yapay Zekâ Hakkındaki
Görüşü 79
3. Avrupa Komisyonu’nun “Avrupa için Yapay Zekâ Stratejisi” Bildirgesi 80
4. Yapay Zekâ Üst Düzey Uzman Grubu Tarafından Hazırlanan “Güve–
nilir Yapay Zekâ İçin Etik İlkeler” 81
5. Sorumluluk ve Yeni Teknolojiler Uzman Grubu’nun Raporu 82
6. Yapay Zekâ Hakkında Beyaz Kitap ve Yapay Zekâ Sorumluluk Raporu 86
7. Avrupa Parlamentosu’nun Yapay Zekâya İlişkin Hukuki Sorumluluk
Rejimi Hakkında Kararı 88
8. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü 92
9. Yapay Zekâ Sorumluluk Direktifi Teklifi 96
10. 2024/2853 sayılı Ürün Sorumluluğu Direktifi 101
II. TEŞHİS VE TEDAVİ KAVRAMLARI 103
A. Teşhis, Tedavi ve Tıbbi Müdahale Kavramları 103
B. Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygunluğu 106
1. Tıbbi Müdahalenin Yetkili Kişiler Tarafından İcra Edilmesi 106
2. Hukuken Öngörülmüş Amaçlara Yönelme 109
3. Aydınlatma Yükümlülüğü ve Rıza 111
a. Aydınlatma Yükümlülüğü 111
(1) Aydınlatma Yükümlülüğünün Kapsamı ve Sınırları 116
(i) Aydınlatma Yükümlülüğünün Kapsamı 116
(ii) Aydınlatma Yükümlülüğünün Sınırları 119
(2) Aydınlatma Yükümlüsü ve Aydınlatılacak Kişi 121
(3) Aydınlatmanın Yöntem ve Zamanı ile İspatı 123
(i) Aydınlatmanın Yöntem ve Zamanı 123
(ii) Aydınlatmanın İspatı 125
b. Rıza 129
(1) Rızanın Açıklanma Şekli ve Zamanı 130
(2) Rıza Ehliyeti 131
(3) Rızanın İspatı 140
4. Tıbbi Müdahalenin Özen Yükümlülüğüne Uygun Olarak Gerçekleş–
tirilmesi 140
C. Tıbbi Müdahaleden Doğan Hukuki Sorumluluğun Kaynakları 145
1. Hekimin Hukuki Sorumluluğunun Kaynakları 146
a. Hekim ve Hasta Arasında Sözleşme İlişkisi Bulunması 146
(1) Sözleşmenin Hukuki Niteliği 146
(i) Hizmet Sözleşmesi Görüşü 147
(ii) Eser Sözleşmesi Görüşü 150
(iii) Vekalet Sözleşmesi Görüşü 152
(2) Tıbbi Müdahale Sözleşmesinin Kurulması, Hükümleri ve
Sona Ermesi 154
(i) Sözleşmenin Kurulması 154
(ii) Sözleşmenin Hükümleri 155
(iii) Sözleşmenin Sona Ermesi 163
(3) Tüketici İşlemi Olarak Tıbbi Müdahale Sözleşmesi 165
b. Hekim ve Hasta Arasında Sözleşme İlişkisinin Bulunmaması 171
2. Sağlık Kuruluşunun Hukuki Sorumluluğunun Kaynakları 174
III. YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN TEŞHİS VE TEDAVİDEKİ ROLÜ İLE BU SİSTEM–
LERİN PİYASAYA ARZI 180
A. Yapay Zekâ Sistemlerinin Teşhis ve Tedavideki Rolü 180
B. Teşhis ve Tedavide Kullanılan Yapay Zekâ Sistemlerinin Piyasaya Arzı 185
1. Teşhis ve Tedavide Kullanılan Yapay Zekâ Sistemlerinin Piyasaya
Arzına İlişkin Kurallar 185
a. Tıbbi Cihazların Genel Olarak Piyasaya Arz Edilmeleri 186
b. Tıbbi Cihaz Niteliğindeki Yapay Zekâ Sistemlerinin Sınıflandı–
rılması 189
c. Tıbbi Cihaz Niteliğindeki Yapay Zekâ Sistemlerinin Uygunluk
Değerlendirmesi 193
2. Yapay Zekâ Tüzüğü ve Tıbbi Cihaz Tüzüğü’ne Etkisi 203
İKİNCİ BÖLÜM
TEŞHİS VE TEDAVİDE YAPAY ZEKÂDAN KAYNAKLANAN ZARARDAN SORUMLULUK SEBEPLERİ
I. HEKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 211
A. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk 213
1. Yapay Zekâ Sistemlerinin Teşhis ve Tedavide Kullanımında Sorum–
luluk Bakımından Önem Arz Eden Durumlar 213
a. Yapay Zekâ Sistemlerinin Teşhis ve Tedavide Kullanımının Hu–
kuki Sınırları 213
(1) Tedavi Özgürlüğü 214
(i) Yapay Zekâ Sistemlerinin Hekimin Bağımsızlığına Etkisi 214
(ii) Tedavi Özgürlüğü Kapsamında Yapay Zekâ Sistemleri–
nin Kullanılması 218
(2) Hekimin Yükümlülüğünü Şahsen Yerine Getirme İlkesi
Kapsamında Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanılması 220
(3) Aydınlatma Yükümlülüğü ve Rıza 226
b. Hekimin Yapay Zekâ Sistemlerini Kullanımına İlişkin Özen Yü–
kümlülükleri 229
(1) Hekimin Yapay Zekâ Sisteminin Seçiminde Özen Yükümlülüğü 230
(2) Hekimin Yapay Zekâ Sisteminin Kullanımında Özen Yü–
kümlülüğü 231
(3) Özen Yükümlülüğünün Bir Görünümü Olarak Hekimin Ya–
pay Zekâ Sisteminin Kullanımında Kontrol Yükümlülüğü 233
2. Yapay Zekâ Sisteminin Neden Olduğu Zarardan Dolayı Hekimin So–
rumluluğunun Koşulları 239
a. Hekimin Kendi Eylemleri Nedeniyle Sorumluluğunun Koşulları 239
(1) Borca Aykırı Davranış 239
(2) Zarar 243
(3) Nedensellik Bağı 244
(4) Kusur 248
b. Hekimin Yardımcı Kişilerin Fillerinden Doğan Sorumluluğu 251
(1) Sorumluluğun Esası ve Koşulları 252
(2) Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluğun Yapay Zekâ
Sistemlerine Uygulanması 258
(i) Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluğun Doğrudan
Uygulanması 260
(ii) Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluğun Kıyasen
Uygulanması 261
(iii) İşin Alt Vekile Gördürülmesi Halinde Vekilin Sorumlu–
luğuna İlişkin Hükmün Kıyasen Uygulanması 268
3. İspat ve Zamanaşımı 271
a. İspat 271
(1) İspat Yükü 272
(2) Tıbbi Müdahalelerden Kaynaklanan Davalarda İspat 273
(3) Tıbbi Müdahalelerde Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanılma–
sı Halinde İspat 277
b. Zamanaşımı 279
B. Sözleşme Dışı Sorumluluk 280
1. Kusur Sorumluluğu 280
2. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 281
a. Adam Çalıştıranın Sorumluluğuna İlişkin Genel Esaslar 281
b. Adam Çalıştıranın Sorumluluğunun Yapay Zekâ Sistemleri Ba–
kımından Uygulanması 284
3. Organizasyon Sorumluluğu 289
a. Organizasyon Sorumluluğunun Genel Esasları 289
b. Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanımında Organizasyon Sorumluluğu 297
4. Tehlike Sorumluluğu 298
a. Tehlike Sorumluluğunun Genel Esasları 298
b. Genel Tehlike Sorumluluğunun Yapay Zekâ Sistemleri Bakı–
mından Uygulanabilirliği 304
II. ÜRÜN SORUMLULUĞU 308
A. Ürün Sorumluluğunun Tarihsel Gelişimi 309
B. Ürün Sorumluluğunun Koşulları 312
1. Ürün 314
2. Hata (Uygunsuzluk) 318
a. 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanu–
nu’nda Yer Alan Uygunsuzluk Kavramının Tespiti 318
b. Yapay Zekâ Tabanlı Tıbbi Cihazlarda Hata 321
(1) Hata Kavramının Belirlenmesine İlişkin Genel Esaslar 321
(2) Hatanın Belirlenmesinde Dikkate Alınabilecek Çeşitli Hu–
suslar 324
(i) Ürünün Sunumu 325
(ii) Ürünün Makul Olarak Öngörülebilir Kullanımı 326
(iii) Ürünün Piyasaya Arz Edilme Zamanı 327
(iv) Ürün Güvenliği Düzenlemeleri ve Teknik Standartlar 334
(v) İnsan Özeni ile Karşılaştırma 335
(vi) Risk–Fayda Testi 336
(3) Teşhis ve Tedavide Kullanılan Yapay Zekâ Sistemlerinin
Özelliklerinin Hata Yönünden Değerlendirilmesi 338
(i) Otonomi ve Öğrenme Yeteneği 338
(ii) Opaklık 339
3. Zarar 340
4. Nedensellik Bağı 343
B. Sorumluluğu Doğan Kişiler 345
1. Üretici (İmalatçı) 346
2. İthalatçı 350
3. Dağıtıcı (Sağlayıcı) 352
4. Yetkili Temsilci 353
C. Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 355
1. 85/374 sayılı Ürün Sorumluluğu Direktifi Kapsamında Sorumluluk–
tan Kurtuluş Sebepleri 356
a. Ürünün Üretici Tarafından Dolaşıma Sokulmaması 356
b. Hatanın Ürünün Dolaşıma Sokulduğu Esnada Mevcut Olmama–
sı veya Daha Sonradan Ortaya Çıkması 357
c. Üreticinin Faaliyetinin Ticari Amaçla Olmaması 358
d. Hatanın Emredici Düzenlemelere Uyulması Sebebiyle Ortaya
Çıkması 359
e. Gelişim Riskinin Mevcut Olması 360
f. Hatanın Nihai Ürünün Tasarımından veya Üreticisinin Talimat–
lardan Kaynaklanması 362
2. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Kapsamında So–
rumluluktan Kurtuluş Sebepleri 362
a. Kanun’da Düzenlenen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 363
b. Kanun’da Düzenlenmemiş Olan Sorumluluktan Kurtuluş Se–
bepleri 365
D. İspat ve Tazminat Talebinin İleri Sürülebileceği Süre 368
1. İspat 368
a. İspat Yükü 368
b. Ürün Sorumluluğunda İspat Zorlukları 370
2. Tazminat Talebinin İleri Sürülebileceği Süre 374
a. Ürün Sorumluluğu Direktifi’nde Yer Alan Düzenleme 374
b. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu’nda Yer Alan
Düzenleme 375
SONUÇ 377
KAYNAKÇA 383 |