|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Teşekkür 5
Kısaltmalar 13
Giriş 15
Birinci Bölüm
BORÇLAR HUKUKUNDA CEZAİ ŞART VE
GENEL OLARAK ÖZELLİKLERİ
I. CEZAİ ŞART KAVRAMI, TERMİNOLOJİ, BENZER HUKUKİ KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 19
A. Borçlar Hukukunda Cezai Şart Kavramı, Tanımı ve Terminoloji 19
1. Kavram 19
2. Terminoloji 21
B. Cezai Şartın Hukuki Dayanakları ve Uygulama Alanı 22
1. Hukuki Dayanakları 22
2. Uygulama Alanı 23
C. Cezai Şartın İşlevleri 25
1. Genel Olarak 25
2. Borçluyu İfaya Zorlama 26
3. Tazminat Üzerindeki Anlaşmazlıkları Giderme 27
D. Cezai Şartın Benzer Hukuki Kurumlarla Karşılaştırılması 28
1. Götürü Tazminat 28
2. Şarta Bağlı Borç 29
II. CEZAİ ŞARTIN UNSURLARI, TÜRLERİ VE AŞIRI CEZAİ ŞARTIN İNDİRİLMESİ 30
A. Cezai Şartın Unsurları 30
1. Asıl Borcun Bulunması 30
2. Asıl Borçtan Ayrı Bir Edim Şeklinde Kararlaştırılması 31
3. Cezai Şartın Asıl Borcun Fer’i Niteliğinde Olması 32
B. Cezai Şartın Türleri 33
1. Seçimlik Cezai Şart 33
2. İfaya Eklenen Cezai Şart 34
3. Dönme Cezası (İfayı Engelleyen Cezai Şart) 35
C. Cezai Şartın Kusur ve Zarar ile Arasındaki İlişki 37
1. Cezai Şartın Kusur ile İlişkisi 37
2. Cezai Şartın Zarar ile İlişkisi 38
D. Aşırı Cezai Şartın İndirilmesi 39
1. Genel Olarak 39
2. Cezai Şartın İndirilmesinin Şartları 40
a. Geçerli ve Gerçek Anlamda Bir Cezai Şartın Mevcut Olması 40
b. Cezai Şartın Muaccel Olması 41
c. Cezai Şartın İfa Edilmemiş Olması 41
d. Cezai Şartın Aşırı Olması 42
aa. Alacaklının Menfaatleri 43
bb. Borca Aykırılığın Ağırlığı 44
cc. Borçlunun Kusurunun Ağırlığı 44
dd. Tarafların Ekonomik Durumu 45
e. Tacirin Aşırı Cezai Şartın İndirilmesini İsteyememesi 45
İkinci Bölüm
BORÇLAR HUKUKUNDA ÖNGÖRÜLEN CEZAİ ŞART HÜKÜMLERİNİN İŞ HUKUKU’NDA UYGULANMA KABİLİYETİ, SINIRLANMASINA YÖNELİK İLKE VE KURALLAR
I. İŞ HUKUKU’NDA CEZAİ ŞARTIN AMACI BAĞLAMINDA TÜRK BORÇLAR KANUNU’NDA YER ALAN ESASLAR 49
A. Genel Olarak 49
B. İş Hukuku’nda Cezai Şartın Amacı 51
II. BORÇLAR HUKUKU İLE İŞ HUKUKU ARASINDAKİ İLİŞKİ YÖNÜNDEN CEZAİ ŞART HÜKÜMLERİNİN UYGULANMA KABİLİYETİ 53
A. Genel Olarak 53
B. İşçinin Korunması Amacı 54
C. Cezai Şarta İlişkin Türk Borçlar Kanunu’nda Yer Alan Esaslar 56
1. Genel Olarak 56
2. Tarafların Borçları Yönünden Türk Borçlar Kanunu’nda Yer Alan Esasların Uygulanma Kabiliyeti 57
a. İşçinin Borçları Yönünden 57
b. İşverenin Borçları Yönünden 61
3. İş Sözleşmesinde Kararlaştırılan Cezai Şartın Kusur ve Zararla İlişkisi 63
a. Cezai Şartın Kusur ile İlişkisi 63
b. Cezai Şartın Zarar ile İlişkisi 66
4. Cezai Şart Niteliğinin Belirlenmesi 68
a. Genel Olarak 68
b. Yasal Fesih Tazminatlarının Arttırılmasının Niteliği 73
c. Disiplin Cezalarının Niteliği 74
5. İş Hukuku’nda Cezai Şart Kayıtlarının Geçerlilik Koşulları 76
a. Genel Olarak 76
b. Asıl Borcun ve Cezai Şartın Genel Hükümler Uyarınca Geçerliliği 77
aa. Asıl Borcun Geçerli Olması 77
bb. Cezai Şartın Geçerli Olması 79
c. Genel İşlem Koşulu Olarak Öngörülen Cezai Şartın Geçerliliği 90
aa. Genel Olarak 90
bb. Genel İşlem Koşulunun Tanımı ve Unsurları 92
cc. Genel İşlem Koşulunun Denetimi ve Cezai Şartla İlişkisi 93
6. İş Hukuku’nda Cezai Şartın İndirilmesi 103
a. Genel Olarak 103
b. İşçi Aleyhine Öngörülen Cezai Şartın İndirilmesi 104
c. İşveren Aleyhine Öngörülen Cezai Şartın İndirilmesi 106
Üçüncü Bölüm
İŞ HUKUKU’NDA KARARLAŞTIRILAN CEZAİ ŞARTIN
İŞ SÖZLEŞMESİNİN TÜRÜ BAKIMINDAN ÖZELLİKLERİ
I. BELİRSİZ SÜRELİ VE BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE CEZAİ ŞART 109
A. Genel Olarak 109
B. Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinde Fesih Hakkının Sözleşmeyle Sınırlandırılması ve Cezai Şart 110
1. Genel Olarak 110
2. Fesih Hakkının Sözleşmeyle Sınırlandırılması ve Bir Yaptırım Türü Olarak Cezai Şart Öngörülmesinde Nazara Alınacak Temel İlkeler 112
3. Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinde Fesih Hakkının Zamana Bağlı Olarak Sınırlanması 116
a. Süreli Fesih Hakkının Kullanımının Belirli Bir Süre Öngörülerek Cezai Şartla Sınırlandırılması 116
b. Fesih Bildirim Süresinin Artırılması ve Cezai Şartla İlişkisi 118
4. Haklı Sebeple Fesih Hakkının Sınırlandırılması ve Cezai Şart 122
5. Cezai Şartla İlişkisi Bakımından Haksız, Geçersiz ya da Usulsüz Feshe Bağlanan Hukuki Yaptırımlar 124
a. Genel Olarak 124
b. İş Güvencesine İlişkin Parasal Yaptırımların Mutlak Emredici Niteliği ve Cezai Şarta Etkisi 129
aa. İş Güvencesinden Yararlanan İşçilerin İş Sözleşmelerinin Feshi Halinde 129
bb. İş Güvencesinden Yararlanmayan İşçilerin İş Sözleşmelerinin Feshi Halinde 133
c. Haksız Fesih Tazminatı ve Cezai Şart 136
d. İşçinin Haksız Olarak İşe Başlamaması veya İşi Bırakmasının Sonuçları ile Cezai Şart İlişkisi 139
C. Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Haksız Feshi ve Cezai Şart 142
1. Genel Olarak 142
2. İşverenin Haksız Feshi ve Cezai Şart 145
a. Genel Olarak 145
b. Bakiye Süre Ücreti Tutarında Tazminat ve Cezai Şart 146
c. Haksız Fesih Tazminatı ve Cezai Şart 149
3. İşçinin Haksız Feshi ve Cezai Şartla İlişkisi 149
4. Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Objektif Sebepler Bulunmaması Sebebiyle Belirsiz Süreli Olduğunun Tespiti Halinde Süreye Bağlı Cezai Şartın Geçerliliği 152
a. Genel Olarak 152
b. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu Kararı 153
c. Doktrinde İleri Sürülen Görüşler 156
II. DİĞER İŞ SÖZLEŞMESİ TÜRLERİNDE CEZAİ ŞART 159
A. Asgari ve Azami Süreli İş Sözleşmesinde Cezai Şart 159
1. Asgari Süreli İş Sözleşmesinde Cezai Şart 159
a. Genel Olarak 159
b. Asgari Süre İçinde Yapılacak Feshin Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi Rejimine Tabi Olduğuna İlişkin Görüş 162
c. Asgari Süre İçinde Yapılacak Feshin Belirli Süreli İş Sözleşmesi Rejimine Tabi Olduğuna İlişkin Görüş 163
d. Asgari Süre İçinde Yapılacak Feshin Hangi Fesih Rejimine Tabi Olacağına Karma Çözüm Yolu Öneren Görüş 164
e. Yargıtay’ın Değerlendirmesi ve Görüşümüz 166
2. Azami Süreli İş Sözleşmesinde Cezai Şart 167
B. Deneme Süreli İş Sözleşmesinde Cezai Şart 169
Dördüncü Bölüm
İŞ HUKUKU’NDA CEZAİ ŞART KARARLAŞTIRILAN
ÖZEL DURUMLAR
I. REKABET YASAĞI SÖZLEŞMESİNE/KAYDINA AYKIRILIK VE CEZAİ ŞART 171
A. Genel Olarak 171
B. Rekabet Yasağı Sözleşmesinin/Kaydının Geçerlilik Şartları 173
1. Genel Olarak 173
2. Ehliyet ve Şekil Açısından Geçerlilik Şartları 175
a. İşçinin Fiil Ehliyetine Sahip Olması 175
b. Yazılı Şekil Şartına Uyulması 175
3. Rekabet Yasağının Esasına İlişkin Geçerlilik Şartları 176
a. İşçinin Müşteri Çevresi, Üretim Sırları ya da İşverenin Yaptığı İşler Hakkında Bilgi Edinme İmkanının Olması 176
b. İşçinin Edindiği Bilgileri Kullanmasının İşverenin Önemli Bir Zararına Sebep Olacak Nitelikte Olması 178
C. İşçinin Ekonomik Geleceğinin Hakkaniyete Aykırı Olarak Tehlikeye Düşürülmemesi Amacıyla Rekabet Yasağının Sınırlanması 179
1. Süre Yönünden Sınırlama 180
2. Yer Yönünden Sınırlama 181
3. Konu Yönünden Sınırlama 181
4. Hakimin Aşırı Nitelikteki Rekabet Yasağına Müdahalesi 182
D. Rekabet Yasağı Sözleşmesine/Kaydına Aykırılığın Sonuçları 183
1. Genel Olarak 183
2. İşverenin Uğradığı Zararın Giderilmesi 184
3. Rekabet Yasağına Aykırı Davranışa Son Verilmesi 184
4. İşveren Tarafından Cezai Şart Talep Edilmesi 185
a. Genel Olarak 185
b. Rekabet Yasağına Aykırılık Halinde Öngörülen Cezai Şartın Türü ve Muaccel Olması 187
c. Cezai Şartın İndirilmesi 189
E. Rekabet Yasağı Sözleşmesinin ve Cezai Şartın Sona Ermesi 192
1. İşverenin Gerçek Bir Yararının Kalmaması 192
2. İş Sözleşmesinin Feshine Bağlı Olarak Sona Erme 193
II. EĞİTİM GİDERLERİ KARŞILIĞI CEZAİ ŞART VE GERİ ÖDEME KAYITLARI İLE İŞÇİNİN FESİH HAKKININ SINIRLANMASI 195
A. Genel Olarak 195
B. Cezai Şart ve Geri Ödeme Kayıtları Arasındaki Hukuki İlişki 196
C. Geri Ödeme Kayıtlarının ve Cezai Şartın Kararlaştırılma Zamanı ve Şekli 200
D. Geri Ödeme Kayıtları ve Cezai Şartın Denetimi 201
1. Genel Olarak 201
2. İşverenin Haklı Menfaatinin Bulunması 202
3. İşçinin Mesleki Menfaatinin Bulunması 203
4. Cezai Şarta ya da Geri Ödeme Kaydına Uyulması İşçiden Beklenebilir Nitelikte Olması 204
a. Eğitim Karşılığı Belirlenen Bağlanma (Hizmet) Süresinin Ölçülü Olması 204
b. Geri Ödenecek Miktarın Kapsamı ve Sınırlanması 206
aa. Genel Olarak 206
bb. Geri Ödenecek Miktardan İndirim Yapılması 208
E. Geri Ödeme Kayıtlarının Muaccel Hale Gelmesi 209
1. Genel Olarak 209
2. İş Sözleşmesinin İşçi Tarafından Feshi 211
3. İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Feshi 214
Sonuç 217
Kaynakça 223
Kavram Dizini 233 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
